रुसी संसदीय चुनावमा पुटिनको पार्टीलाई विशाल बहुमत

काठमाडौं । राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनको पार्टी युनाइटेड रसियाले रुसको संसदीय चुनावमा ऐतिहासिक विशाल बहुमत हासिल गरेको छ। साँच्चैका विपक्षीहरूलाई लगभग पूर्ण रूपमा बाहिर राखिएको यस नियन्त्रित चुनावको अन्तिम आधिकारिक नतिजाले यस्तो देखाएको हो।

आइतबार सम्पन्न भएको तीन दिने मतदानपछि सोमबार घोषणा गरिएको नतिजाअनुसार, ५८ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्दै युनाइटेड रसियाले तल्लो सदन स्टेट डुमाका तीन-चौथाइ (७५ प्रतिशत) भन्दा बढी सिटहरू जित्ने निश्चित भएको छ। यो पार्टीले विगत २५ वर्षदेखि रुसी राजनीतिमा वर्चस्व कायम गर्दै आएको छ।

सन् २०२२ मा रुसी सेनाले युक्रेनमाथि आक्रमण गरेयताको यो पहिलो संसदीय चुनाव हो। साथै, मस्कोले अवैध रूपमा कब्जा गरेका युक्रेनका चार क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई पनि पहिलोपटक यस चुनावमा समावेश गरिएको छ।

अल जजिराका अनुसार, करिब ६० प्रतिशतको उच्च मतदानसहितको यो नतिजालाई मस्कोले आफ्नो कदम, विशेषगरी युक्रेन युद्धलाई निरन्तरता दिने निर्णयप्रतिको जनसमर्थनका रूपमा व्याख्या गर्ने सम्भावना छ।

विपक्षी र अन्य दलहरूको अवस्था

केन्द्रीय निर्वाचन आयोगकी प्रमुख एला पाम्फिलोभाका अनुसार, रुसको एकमात्र दर्ता भएको युद्धविरोधी पार्टी याब्लोकोले राष्ट्रिय स्तरमा कुनै सिट जित्न सकेन। गत महिना रुसको सर्वोच्च अदालतले यस पार्टीलाई मतपत्रबाट हटाएको थियो र एकल सिटका लागि मात्र यसका केही दर्जन उम्मेदवारहरू मैदानमा थिए।

यद्यपि, याब्लोकोले पश्चिमी रुसको नोभगोरोड क्षेत्रको क्षेत्रीय संसद्‌मा भने प्रवेश पाएको छ। पार्टीले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूले करिब १२ हजार (६ प्रतिशतभन्दा बढी) मत पाएको र क्षेत्रीय व्यवस्थापिकामा प्रवेश गर्न यो पर्याप्त रहेको जनाएको छ।

याब्लोको र रकारका केही नीतिहरूको आलोचना गरे पनि पुटिनको आलोचना गर्नबाट होसियारीपूर्वक बच्दै आएको कम्युनिस्ट पार्टीले मतदान केन्द्रहरूबाट आफ्ना धेरै पर्यवेक्षकहरूलाई फर्काइएको गुनासो गरेका छन्।

चुनावमा कम्युनिस्ट पार्टीले १३.८ प्रतिशत मतसहित डुमामा ४० सिट सुरक्षित गरेको छ। त्यस्तै, राष्ट्रवादी पार्टी एलडीपीआरले २५ र न्यु पिपुल पार्टीले २० सिट जितेका छन्।

रुसले यसपटक युरोपमा सुरक्षा र सहकार्यसम्बन्धी सङ्गठनका पर्यवेक्षकहरूलाई निमन्त्रणा दिएन। रुसी विदेश मन्त्रालयले ओएससीईमाथि देशको आलोचना गरेर दोहोरो मापदण्ड अपनाएको आरोप लगाएको छ।

यता, ओएससीई संसदीय सभाका अध्यक्ष पेरे जोन पोन्सले पर्यवेक्षकहरूलाई बाहिर राख्ने निर्णयले सदस्यका रूपमा रुसको प्रतिबद्धताको उल्लङ्घन गरेको बताएका छन्।

‘कसैका लागि आश्चर्य होइन’

चुनावको नतिजाप्रति धेरै रुसी नागरिकहरू आश्चर्यचकित देखिएनन्। मस्कोकी बासिन्दा तात्यानाले भनिन्, ‘बिहान मैले युनाइटेड रसियाले जितिरहेको देखेँ। यो सायद कसैका लागि आश्चर्यको कुरा होइन।’

देशमा के परिवर्तन होस् भन्ने चाहनुहुन्छ भन्ने प्रश्नमा उनले भनिन्, ‘सबैभन्दा गम्भीर कुरा युक्रेन द्वन्द्व नै हो। म यो सम्भव भएसम्म शान्तिपूर्ण तरिकाले चाँडै अन्त्य होस् भन्ने चाहन्छु।’

युद्धको निरन्तरताले आम रुसी नागरिकलाई झनै प्रभावित पार्ने नीतिहरूलाई बलियो बनाउने जोखिम छ र संसद्‌को यो विशाल बहुमतले उक्त गतिशीलता परिवर्तन गर्न सङ्घर्ष गर्नुपर्ने हुन सक्छ। ‘युद्ध अन्त्यको समग्र माग बढिरहेको भए पनि पुटिनले युनाइटेड रसियाको नतिजालाई युद्धप्रतिको जनसमर्थनका रूपमा व्याख्या गर्नेछन्,’ कारनेगी रसिया युरेसिया सेन्टरकी तात्याना स्तानोभायाले एक अनलाइन टिप्पणीमा लेखेकी छन्, ‘मुख्य प्रश्न यो हो कि अब के हुन्छ? अब सैन्य परिचालन, नयाँ दमन, थप कठोर कदम र तनाव बढ्न सक्ने ठूलो चिन्ता छ।’

पश्चिमा देशहरूको आलोचना

युरोपेली संघ (ईयू) की शीर्ष कूटनीतिज्ञ काजा कल्लासले रुसको चुनावलाई कथित भन्दै खारेज गरेकी छन्। ‘क्रेमलिनले असन्तुष्टिका स्वरहरूलाई दबायो, युक्रेन युद्धको विरोध गर्ने एकमात्र दर्ता भएको पार्टीलाई प्रतिबन्ध लगायो र अन्तर्राष्ट्रिय निर्वाचन पर्यवेक्षकहरूलाई बाहिर राख्यो। रुसमा अब लोकतन्त्रको आवरण मात्र बाँकी छ,’ कल्लासले भनिन्।

यसैगरी, अष्ट्रेलिया, बेलायत र क्यानडालगायत पाँच देशले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै कब्जा गरिएका युक्रेनी क्षेत्रहरूमा गरिएको रुसको ‘नक्कली’ संसदीय चुनावको निन्दा गरेका छन् र यसलाई ‘अतिक्रमण प्रणालीकै एउटा हिस्सा’ भनेका छन्।

(अलजजिराको सहयोगमा)